|
Van de Egyptische graftomben…
tot het stripverhaal
"Een blinde is een
wezen dat, goed- of kwaadschiks,
het beeld belichaamt dat de zienden zich maken van
blindheid en
die conform aan die voorstelling behandeld wordt."
(Pierre Henri, De blinden en de samenleving)
 Bevreemdend,
fascinerend, ontroerend, zo waren ze rond over de
wegen van de verbeelding sinds de oudste tijden. Ze
krijgen kenmerken van mythologische figuren zoals
Œdipus, Teiresias of Homerus, van bijbelse helden
zoals Samson. Bruegel de Oude, Rembrandt, Georges
de La Tour, Louis David, Victor Hugo, Baudelaire,
Charles De Coster : deze e.a. grote meesters van de
schilderkunst en van de literatuur hebben aan de blindheid
onvergetelijke gezichten gegeven. De blinden spelen
zelfs een rol op het witte doek, zoals in City Lights
van Charlie Chaplin of Profumo di donna van Dino Risi.
Deze bijzondere figuren vertonen verschillende
facetten : tragisch en/of komisch, onschuldig of boosaardig,
onderwerp van spot of medelijden, symbolen van onwetendheid
of helderziendheid, fascinatie of verwerping oproepend,
ontzetting of medelijden… Door het gebruiken
van deze beelden hebben de kunstenaars dikwijls de
idee bevestigd die de zienden hebben over blindheid,
veeleer dan de door de visueel gehandicapten beleefde
realiteit.
Het beeldverhaal vormt als populaire,
tijdsverbonden expressievorm de leidraad in de tentoonstelling.
De vergelijking van deze zeer actuele kunst met werken
uit alle andere perioden van de geschiedenis, toont
duidelijk het voortbestaan aan van soms zeer oude,
stereotiepe beelden, teruggaand tot de mythologische
traditie. De striptekenaars hebben er echter niet
eenvoudig melding van gemaakt ; ze hebben ze geherinterpreteerd
en soms met een verrassende creativiteit heruitgevonden.
De Brailleliga nodigt u uit tot het
ontdekken van deze kunstenaarsvisies, uitgebeeld in
de diepten van de Egyptische graftomben, de schilderijen
of de prenten van striptekenaars…
De tragische blinde
Blindheid werd altijd al en wordt nog beschouwd als
een tragedie. Veelal onwetend over de echte mogelijkheden
die de andere zintuigen aan de blinde bieden, beschouwen
de zienden het gezichtsverlies als één
van de ergste beproevingen.
Œdipus steekt zich de ogen uit na ze te hebben
geopend voor de waarheid omtrent zijn eigen lot :
hij doodde zijn vader en huwde zijn moeder !
De bedrogen / bespotte blinde
Beroofd van het zicht lijkt de blinde een makkelijk
doelwit voor bedrog of spot.
Burlesk toneelstuk met blinden, opgevoerd op de
Sint-Ovidiuskermis, Parijs, 1771.
Het blind maken
Als één der ergste kastijdingen met
grote symbolische waarde heeft het blind maken een
grote betekenis in de mythologie en bijgevolg in de
kunstgeschiedenis.
In Stilte (1991) handelt de striptekenaar Comès
met een uitzonderlijke intensiteit over de vreselijke
straf van het blind maken.
Inspiratie – helderziendheid
In de beeldspraak wordt blindheid vaak verbonden met
onwetendheid en zelfs obscurantisme. Paradoxaal genoeg
staat de figuur van de blinde ook dikwijls symbool
voor helderziendheid en inspiratie.
In een avontuur van luitenant Blueberry, De man
met de stalen vuist, ontmaskert een oude, blinde wijze
een bedrieger, alleen via de klank van zijn stem.
Blindheid en dwalen
Aan zichzelf overgeleverd lijken de blinden veroordeeld
om te dwalen in de nacht, alleen geleid door het gehoor
en de tastzin, de duistere ruimte aftastend met het
einde van hun stok.
Het beroemde doek van Pieter Bruegel, De parabool
der blinden (1568), illustreert dit thema op aangrijpende
wijze.
De blinde en de ziende
Tussen de blinde en de ziende loopt het contact niet
in één richting, verre van.
De blinde in het stripverhaal
De getekende blinden hebben allen eenvoudige, maar
duidelijke kenmerken : witte stok, zwarte bril of
lege blik, zonder de aan de taal van het stripverhaal
eigen geluidsdimensie te vergeten.
Informatie en
contact : Communicatiedienst
Brailleliga, Engelandstraat 57 – 1060 Brussel.
Tel. 02 533 32 11 – E-mail : info@braille.be
De fotos :
|
